Περιεχόμενο μαθήματος

Περιεχόμενο μαθήματος

1ο εξάμηνο Η Αρχιτεκτονική ως αντικείμενο έρευνας Ι

Α. Περί του εννοιολογικού υποβάθρου της έρευνας. Ο προσδιορισμός του εννοιολογικού υποβάθρου της έρευνας σε σχέση με τις κοινωνικές αξίες και την εξέλιξή τους.

Α1. Εισαγωγή: Από το φυσικό αντικείμενο στο πολιτισμικό αντικείμενο: το πρόβλημα της περιγραφής.

Α2. Α ενότητα: Το θέμα της ‘γενεαλογίας’ και ο ορισμός του κατηγορήματος.

Α3. Β ενότητα: Το θέμα της ‘μίμησης’ και ο ορισμός της συνάρτησης.

Α4. Γ ενότητα: Το θέμα του ‘σταθερού τύπου’ και ο ορισμός της διαδικασίας.

Α5. Επίλογος: Εννοιολογικά εργαλεία συγκρότησης του υποβάθρου της έρευνας.

Β. Περί της κατασκευής των εννοιολογικών εργαλείων και του σώματος της έρευνας. Η εξάρτηση της κατασκευής των εννοιολογικών εργαλείων και του σώματος της έρευνας από τις ερευνητικές προθέσεις.

Β1. Εισαγωγή: Από τον αξιολογικό χώρο στον τελεολογικό και φυσικό χώρο : το σύμπλεγμα των περιγραφών.

Β2. Δ ενότητα: Το θέμα της ‘διαπραγμάτευσης’ και η διαδικαστική λογική.

Β3. Ε ενότητα: Το θέμα της ‘αναπαράστασης’ και η κατηγορηματική λογική.

Β4. Στ ενότητα: Το θέμα του ‘ελέγχου και εξισορρόπησης’ και η συναρτησιακή λογική.

Β5. Επίλογος: Εννοιολογικά εργαλεία συγκρότησης του αντικειμένου της έρευνας.

Μαθησιακοί στόχοι

Μαθησιακοί στόχοι

Στόχος του μαθήματος είναι να αναπτυχθεί η συζήτηση περί της ‘παράδοσης’ στην ερευνητική κοινότητα της αρχιτεκτονικής, όπου η έρευνα δεν νοείται τόσο ως μια υποκειμενική ή αντικειμενική πράξη, όσο ως μια δήλωση συμμετοχής σε μια παράδοση σκέψης. Το μάθημα ολοκληρώνεται σε δύο εξάμηνα.

Προτεινόμενα συγγράμματα

Προτεινόμενα συγγράμματα

Αριστοτέλης, Όργανον 1,2,3,4,5, Κάκτος, 1992

Βαλερύ Π., Εισαγωγή στη Μέθοδο του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, εκδόσεις Ινδίκτος, Αθήνα 2004

Βιτρούβιος, Περί Αρχιτεκτονικής

Δασκαλοθανάσης Ν., Από τη Μινιμαλιστική στην Εννοιολογική Τέχνη, εκδόσεις Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών-ΕΛΚΕ, Αθήνα 2006

Εκο Ουμ., Πως γίνεται μια Διπλωματική Εργασία, εκδόσεις Νήσος, Αθήνα 2001

Εμμανουήλ Μ., Η Ιστορία της Τέχνης σε Πέντε Ενότητες - από το 1945, εκδόσεις Καπόν, Αθήνα 2013

Καντίσκι Β., Σημείο - Γραμμή – Επίπεδο, εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα 2013

Καντίσκι Β., Για το πνευματικό στην Τέχνη, εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 2010

Καστοριάδης Κ., Αξία, Ισότητα, Δικαιοσύνη. Πολιτική: Από τον Μαρξ στον Αριστοτέλη και από τον Αριστοτέλη σε Εμάς, 1981

Λεφας Π., Αρχιτεκτονική και Κατοίκηση. Από τον Heidegger στον Koolhaas., εκδόσεις Πλέθρον, Αθήνα 2008

Μπέργκερ Τζ., Η Εικόνα και το Βλέμμα, Μεταίχμιο, Αθήνα 2011

Ντυσάν Μ., Ο Μηχανικός του Χαμένου Χρόνου, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2008

Παρμενίδης Γ., Ρούπα Ε., Το αστικό έπιπλο στην Ελλάδα, 1830-1940: Ένας αιώνας συγκρότησης κανόνων σχεδιασμού, Πανεπιστημιακές εκδόσεις ΕΜΠ, Αθήνα 2003

Παρμενίδης Γ., Η Περιγραφή του Σχεδιασμένου Αντικειμένου, στο Θέματα Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής, ΕΜΠ: Αρχιτεκτονική Μορφολογία και Ρυθμολογία, Αθήνα 1986

Παρμενίδης Γ., Χαραλαμπίδου Σ., Η Μορφή του Σχεδιασμένου Αντικειμένου, εκδόσεις Επίκεντρο, Αθήνα 2005

Παρμενίδης Γ., Το Κάθισμα στη Δεκαετία του 1920: Ιδεολογία, Τεχνική και Οικονομικές Διακυμάνσεις στην Παραγωγή του Βιομηχανικού Αντικειμένου, 1982

Πεπονής Γ, Χωρογραφίες. Ο Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός του Νοήματος., εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2003

Προκοπίου Α., Ιστορία της Τέχνης 1750-1950, 1968)

Ρεπούσκου Ε., Χωροπλαστικές εκφράσεις και αρχιτεκτονημένος χώρος μετά την εννοιολογική τέχνη. Παραδείγματα από την έκθεση.

Σταυρίδης Σ., Μετέωροι Χώροι της Ετερότητας, εκδόσεις Δ. Φραγκούλης & Σια, Αθήνα 2010

Σταυρίδης Σ., Μνήμη και Εμπειρία του Χώρου, εκδόσεις Δ. Φραγκούλης & Σια, Αθήνα 2006

Τουρνικιώτης Π., Ιστοριογραφία της Μοντέρνας Αρχιτεκτονικής, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2009

Τουρνικιώτης Π., Η Αρχιτεκτονική στην Σύγχρονη Εποχή, εκδόσεις Futura, Αθήνα 2006

Τουρνικιώτης Π., Η Διαγώνιος του Le Corbusier, εκδόσεις Εκκρεμές, Αθήνα 2010

Φλωρένσκυ Π., Η Αντίστροφη Προοπτική - Το Εικονοστάσι, εκδόσεις Ινδίκτος, Αθήνα 2002

Φόργκας Ε., Bauhaus, Ιδέες & Πραγματικότητα, εκδόσεις Νησίδες, Αθήνα 1999

 

Arnheim R., Τέχνη και Οπτική Αντίληψη, εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα 1999

Arnheim R., Η Δυναμική της Αρχιτεκτονικής Μορφής, εκδόσεις University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2003

Bell J., Πως να συντάξετε μια Επιστημονική Εργασία, Μεταίχμιο, Αθήνα 2007

Αrnason Η.Η., Ιστορία της σύγχρονης τέχνης, εκδόσεις Επίκεντρο, Αθήνα 2006

Le Corbusier, Για μια Αρχιτεκτονική, εκδόσεις Εκκρεμές, Αθήνα 2005

Frances A. Yates, Η Τέχνη της Μνήμης, εκδόσεις ΜΙΕΤ, Αθήνα 2012

Freeland C.,. Μα είναι αυτό Τέχνη;, εκδόσεις Πλέθρον, Αθήνα 2005

Foster H. Krauss R. Bois Y.-A., Buchloh B., Η Τέχνη από το 1900, εκδόσεις Επίκεντρο, Αθήνα 2008

Giulio C. Argan, Achille Bonito Oliva, Η Μοντέρνα Τέχνη (1770-1970), Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2014

Gombrich G.H., Το Χρονικό της Τέχνης, εκδόσεις ΜΙΕΤ, Αθήνα 2003

Heidegger Μ., Κτίζειν, Κατοικείν, Σκέπτεσθαι, εκδόσεις Πλέθρον, Αθήνα 2008

Heidegger Μ., Η Τέχνη και ο Χώρος, εκδόσεις Ινδίκτος, Αθήνα 2006

Heidegger Μ., Δαίμονες. Το ταξίδι στην Ελλάδα., εκδόσεις Κριτική, Αθήνα 2014

Heidegger Μ., Η Προέλευση του Έργου Τέχνης, εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα 1986

Heidegger Μ., … Ποιητικά Κατοικεί ο Άνθρωπος, εκδόσεις Πλέθρον, Αθήνα 2008

Honor H., Fleming J., Ιστορία της Τέχνης, εκδόσεις Γράμματα, Αθήνα 1991

Klee P., Η Εικαστική Σκέψη, 1971

Klee P., Μαθήματα στο Bauhaus: 1920-'30

Rossi Α., Η Αρχιτεκτονική της Πόλης, εκδόσεις University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1991

Schulz CH. N., Genius Loci - Το Πνεύμα του Τόπου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΕΜΠ, Αθήνα 2009

Walter B., Για το Έργο Τέχνης, εκδόσεις Πλέθρον, 2013

Watkin D., Ιστορία της Δυτικής Αρχιτεκτονικής, εκδόσεις MIET, Αθήνα 2005

Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία

Αριστοτέλης, Όργανον 1,2,3,4,5, Κάκτος, 1992

Βαλερύ Π., Εισαγωγή στη Μέθοδο του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, εκδόσεις Ινδίκτος, Αθήνα 2004

Βιτρούβιος, Περί Αρχιτεκτονικής

Δασκαλοθανάσης Ν., Από τη Μινιμαλιστική στην Εννοιολογική Τέχνη, εκδόσεις Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών-ΕΛΚΕ, Αθήνα 2006

Εκο Ουμ., Πως γίνεται μια Διπλωματική Εργασία, εκδόσεις Νήσος, Αθήνα 2001

Εμμανουήλ Μ., Η Ιστορία της Τέχνης σε Πέντε Ενότητες - από το 1945, εκδόσεις Καπόν, Αθήνα 2013

Καντίσκι Β., Σημείο - Γραμμή – Επίπεδο, εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα 2013

Καντίσκι Β., Για το πνευματικό στην Τέχνη, εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 2010

Καστοριάδης Κ., Αξία, Ισότητα, Δικαιοσύνη. Πολιτική: Από τον Μαρξ στον Αριστοτέλη και από τον Αριστοτέλη σε Εμάς, 1981

Λεφας Π., Αρχιτεκτονική και Κατοίκηση. Από τον Heidegger στον Koolhaas., εκδόσεις Πλέθρον, Αθήνα 2008

Μπέργκερ Τζ., Η Εικόνα και το Βλέμμα, Μεταίχμιο, Αθήνα 2011

Ντυσάν Μ., Ο Μηχανικός του Χαμένου Χρόνου, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2008

Παρμενίδης Γ., Ρούπα Ε., Το αστικό έπιπλο στην Ελλάδα, 1830-1940: Ένας αιώνας συγκρότησης κανόνων σχεδιασμού, Πανεπιστημιακές εκδόσεις ΕΜΠ, Αθήνα 2003

Παρμενίδης Γ., Η Περιγραφή του Σχεδιασμένου Αντικειμένου, στο Θέματα Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής, ΕΜΠ: Αρχιτεκτονική Μορφολογία και Ρυθμολογία, Αθήνα 1986

Παρμενίδης Γ., Χαραλαμπίδου Σ., Η Μορφή του Σχεδιασμένου Αντικειμένου, εκδόσεις Επίκεντρο, Αθήνα 2005

Παρμενίδης Γ., Το Κάθισμα στη Δεκαετία του 1920: Ιδεολογία, Τεχνική και Οικονομικές Διακυμάνσεις στην Παραγωγή του Βιομηχανικού Αντικειμένου, 1982

Πεπονής Γ, Χωρογραφίες. Ο Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός του Νοήματος., εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2003

Προκοπίου Α., Ιστορία της Τέχνης 1750-1950, 1968)

Ρεπούσκου Ε., Χωροπλαστικές εκφράσεις και αρχιτεκτονημένος χώρος μετά την εννοιολογική τέχνη. Παραδείγματα από την έκθεση.

Σταυρίδης Σ., Μετέωροι Χώροι της Ετερότητας, εκδόσεις Δ. Φραγκούλης & Σια, Αθήνα 2010

Σταυρίδης Σ., Μνήμη και Εμπειρία του Χώρου, εκδόσεις Δ. Φραγκούλης & Σια, Αθήνα 2006

Τουρνικιώτης Π., Ιστοριογραφία της Μοντέρνας Αρχιτεκτονικής, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2009

Τουρνικιώτης Π., Η Αρχιτεκτονική στην Σύγχρονη Εποχή, εκδόσεις Futura, Αθήνα 2006

Τουρνικιώτης Π., Η Διαγώνιος του Le Corbusier, εκδόσεις Εκκρεμές, Αθήνα 2010

Φλωρένσκυ Π., Η Αντίστροφη Προοπτική - Το Εικονοστάσι, εκδόσεις Ινδίκτος, Αθήνα 2002

Φόργκας Ε., Bauhaus, Ιδέες & Πραγματικότητα, εκδόσεις Νησίδες, Αθήνα 1999

 

Arnheim R., Τέχνη και Οπτική Αντίληψη, εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα 1999

Arnheim R., Η Δυναμική της Αρχιτεκτονικής Μορφής, εκδόσεις University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2003

Bell J., Πως να συντάξετε μια Επιστημονική Εργασία, Μεταίχμιο, Αθήνα 2007

Αrnason Η.Η., Ιστορία της σύγχρονης τέχνης, εκδόσεις Επίκεντρο, Αθήνα 2006

Le Corbusier, Για μια Αρχιτεκτονική, εκδόσεις Εκκρεμές, Αθήνα 2005

Frances A. Yates, Η Τέχνη της Μνήμης, εκδόσεις ΜΙΕΤ, Αθήνα 2012

Freeland C.,. Μα είναι αυτό Τέχνη;, εκδόσεις Πλέθρον, Αθήνα 2005

Foster H. Krauss R. Bois Y.-A., Buchloh B., Η Τέχνη από το 1900, εκδόσεις Επίκεντρο, Αθήνα 2008

Giulio C. Argan, Achille Bonito Oliva, Η Μοντέρνα Τέχνη (1770-1970), Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2014

Gombrich G.H., Το Χρονικό της Τέχνης, εκδόσεις ΜΙΕΤ, Αθήνα 2003

Heidegger Μ., Κτίζειν, Κατοικείν, Σκέπτεσθαι, εκδόσεις Πλέθρον, Αθήνα 2008

Heidegger Μ., Η Τέχνη και ο Χώρος, εκδόσεις Ινδίκτος, Αθήνα 2006

Heidegger Μ., Δαίμονες. Το ταξίδι στην Ελλάδα., εκδόσεις Κριτική, Αθήνα 2014

Heidegger Μ., Η Προέλευση του Έργου Τέχνης, εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα 1986

Heidegger Μ., … Ποιητικά Κατοικεί ο Άνθρωπος, εκδόσεις Πλέθρον, Αθήνα 2008

Honor H., Fleming J., Ιστορία της Τέχνης, εκδόσεις Γράμματα, Αθήνα 1991

Klee P., Η Εικαστική Σκέψη, 1971

Klee P., Μαθήματα στο Bauhaus: 1920-'30

Rossi Α., Η Αρχιτεκτονική της Πόλης, εκδόσεις University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1991

Schulz CH. N., Genius Loci - Το Πνεύμα του Τόπου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις ΕΜΠ, Αθήνα 2009

Walter B., Για το Έργο Τέχνης, εκδόσεις Πλέθρον, 2013

Watkin D., Ιστορία της Δυτικής Αρχιτεκτονικής, εκδόσεις MIET, Αθήνα 2005

Μέθοδοι διδασκαλίας

Μέθοδοι διδασκαλίας

Το μάθημα είναι υποχρεωτικό και ανήκει στον τύπο μαθήματος: Θεωρία - Άσκηση.

Όπως όλα τα μαθήματα Θεωρίας – Άσκησης, περιλαμβάνει σειρά διαλέξεων θεμάτων θεωρίας και λοιπής γνωσιολογικής υποστήριξης. Για την άσκηση απαιτείται επεξεργασία που οργανώνεται σε προκαθορισμένες φάσεις μέσα στο εξάμηνο έτσι ώστε η επίλυση, διόρθωση και αξιολόγηση να ολοκληρώνεται μέσα στο εξάμηνο και οι παραδόσεις των εργασιών ολοκληρώνονται αμέσως μετά το πέρας των μαθημάτων.

Μέθοδοι αξιολόγησης

Μέθοδοι αξιολόγησης

Η αξιολόγηση της επίδοσης κάθε σπουδαστή στο μάθημα, βασίζεται στη συμμετοχή του στο μάθημα και την παραδοτέα άσκηση στο τέλος του κάθε εξαμήνου.

Προαπαιτούμενα

Προαπαιτούμενα

Δεν υπάρχουν προαπαιτούμενα.

Διδάσκοντες

Διδάσκοντες

Η Διδακτική Ομάδα του ακαδ. έτος 2014-15:

  • Ρίβα Λάββα, Λέκτορας

  • Ιφιγένεια Μάρη, Λέκτορας

  • Γεώργιος Παρμενίδης, Καθηγητής

  • Ιωάννα Σταυρουλάκη, Δρ. Αρχιτεκτονικής Ε.Μ.Π.

Διδάσκοντες: Γ. Παρμενίδης, Ι. Μάρη, Ρ. Λάββα, Ι. Σταυρουλάκη

Στη συγκρότηση των θεματικών ενοτήτων ‘Περί του εννοιολογικού υποβάθρου της έρευνας, της κατασκευής των εννοιολογικών εργαλείων και του σώματος της έρευνας’ έχουν συμβάλλει οι Ι. Βενέρης, Β. Γκανιάτσας, Ε. Καλαφάτη, Ι. Μάρη, Δ. Παπαλεξόπουλος, Γ. Παρμενίδης, Σ. Σταυρίδης, Ι. Σταυρουλάκη, Π. Τουρνικιώτης.

 

Στη συγκρότηση της θεματικής ενότητας ‘Περί της κατασκευής και αποτίμησης των εννοιολογικών εργαλείων και του σώματος της έρευνας δια του σχεδιασμού’ έχουν συμβάλλει οι Ε. Ανδρουτσοπούλου, Ρ. Λάββα, Α. Σταματοπούλου, Α. Λάσκαρη, Ι. Μάρη, Κ. Μωραίτης, Γ. Παρμενίδης, Δ. Παπαλεξόπουλος, Ι. Σταυρουλάκη.

Άσκηση

Περισσότερα

Κατά την ανάπτυξη των ενοτήτων του μαθήματος, υποστηρίζεται ανάλογα η διαδικασία εκπόνησης της διπλωματικής εργασίας των σπουδαστών/τριών. Η άσκηση του κάθε εξαμήνου έχει ως αντικείμενο τη σταδιακή προσέγγιση και τον ορισμό της διπλωματικής εργασίας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η συγκρότηση του ερευνητικού πλαισίου για τη διπλωματική εργασία ουσιαστικά υποστηρίζεται από την αρχή του προγράμματος. Πριν την εκπόνηση της (στο 3ο και 4ο εξάμηνο σπουδών) η κάθε διπλωματική εργασία,έχει ήδη συζητηθεί ως προς το εννοιολογικό της υπόβαθρο, τα μεθοδολογικά εργαλεία και τη συγκρότηση του σώματος της έρευνας, και έχει συγκριθεί σε επίπεδο τάξης με τις υπόλοιπες ερευνητικές προσεγγίσεις των διπλωματικών εργασιών. Ειδικότερα, στην 4η ενότητα: ‘Περί της αποτίμησης των εννοιολογικών εργαλείων της έρευνας δια του σχεδιασμού’, στο τέλος του 2ου εξαμήνου, επιχειρείται από τους διδάσκοντες η κατάδειξη του συνόλου των μεθοδολογικών προσεγγίσεων των σπουδαστών/τριών ως πολιτισμικού στίγματος της έρευνας στην αρχιτεκτονική, στην εποχή μας.